Lekarze codziennie 7:00–23:00Recepcja: 668 745 781 (pn–pt 10–20)RPWDL 000000297348

Poradnik · HIV

Jak można zarazić się HIV – ryzyko przy różnych kontaktach

Jak można zarazić się HIV? Najczęściej podczas seksu analnego lub waginalnego bez prezerwatywy oraz przez wspólne igły i strzykawki. Ryzyko zakażenia HIV przez oral jest niskie – CDC nie podaje dla niego nawet liczby – a pocałunek, ślina czy wspólne naczynia wirusa nie przenoszą. Poniżej znajdziesz szacunki ryzyka dla poszczególnych kontaktów, to, co je zmniejsza, oraz co zrobić po sytuacji, która Cię niepokoi: do 72 godzin liczy się PEP.

  • Konsultacja w pełni online
  • Cena znana przed płatnością
  • O e-recepcie decyduje lekarz

Najważniejsze

  1. 1Największe ryzyko wiąże się z seksem analnym u strony przyjmującej: według CDC 138 zakażeń na 10 000 kontaktów z osobą z HIV.
  2. 2Seks oralny to niskie ryzyko, a ugryzienie, oplucie i wspólne gadżety erotyczne – znikome.
  3. 3Osoba żyjąca z HIV z niewykrywalną wiremią nie przenosi wirusa drogą płciową; ryzyko zmniejszają też prezerwatywa i PrEP.
  4. 4Po sytuacji z możliwym kontaktem z HIV PEP zaczyna się jak najszybciej, najlepiej w ciągu 24 godzin, nie później niż 72 godziny.

Ryzyko zakażenia HIV według rodzaju kontaktu

CDC publikuje szacunki, ile zakażeń przypada na 10 000 kontaktów danego rodzaju z osobą żyjącą z HIV. To wartości uśrednione: zakładają, że partner ma HIV, i nie uwzględniają prezerwatywy, PrEP, leczenia ani czynników, które ryzyko podnoszą. Jeśli status partnera jest nieznany, rzeczywiste ryzyko pojedynczego kontaktu jest odpowiednio mniejsze, bo większość osób nie ma HIV.

Szacowane ryzyko zakażenia HIV na 10 000 ekspozycji, gdy źródłem jest osoba z HIV (CDC)
Rodzaj kontaktuNa 10 000 ekspozycjiW przeliczeniu
Seks analny – strona przyjmująca (pasywna)138ok. 1,4%
Seks analny – strona penetrująca (aktywna)11ok. 0,1%
Seks waginalny – kobieta (strona przyjmująca)8ok. 0,08%
Seks waginalny – mężczyzna (strona penetrująca)4ok. 0,04%
Seks oralny – strona przyjmująca i dającaniskieCDC nie podaje liczby
Wspólna igła przy wstrzykiwaniu substancji63ok. 0,6%
Zakłucie igłą (przezskórne)23ok. 0,2%
Ugryzienie, oplucie, wspólne gadżety erotyczneznikomezakażenie mało prawdopodobne

Ryzyko zakażenia HIV – jednorazowy stosunek

Liczby z tabeli opisują właśnie pojedynczy kontakt. Ryzyko zakażenia HIV przy jednorazowym stosunku waginalnym z osobą z HIV to według CDC 4–8 na 10 000, a przy analnym od 11 do 138 na 10 000, zależnie od roli. W przeliczeniu to ułamki procenta albo niewiele ponad 1%.

Małe ryzyko nie oznacza jednak zerowego: do zakażenia może dojść przy pierwszym i jedynym kontakcie. Szacunki są też średnią. CDC zaznacza, że nie uwzględniają czynników, które ryzyko zwiększają: ostrej lub późnej fazy zakażenia u partnera, wysokiej wiremii i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową. Im więcej wirusa we krwi partnera, tym łatwiej o przeniesienie, a w pierwszych tygodniach po zakażeniu wiremia jest bardzo wysoka. Z drugiej strony ryzyko sumuje się z każdym kolejnym kontaktem bez ochrony.

Dlatego po jednorazowej sytuacji nie warto ani panikować, ani jej lekceważyć. Jeśli doszło do seksu analnego lub waginalnego bez prezerwatywy, a status HIV partnera jest nieznany, najrozsądniej omówić ją z lekarzem w oknie 72 godzin (PEP online).

HIV a seks oralny – ryzyko zakażenia przez oral

Ryzyko zakażenia HIV przez oral CDC określa jako niskie, a w materiałach dla pacjentów pisze, że szansa zakażenia jest „mała lub żadna”. Dotyczy to zarówno osoby, która pieści ustami, jak i tej, która jest pieszczona. W tabeli szacunków CDC seks oralny nie ma liczby na 10 000 kontaktów, a jedynie ocenę „niskie”.

Ryzyko rośnie, gdy dochodzi do wytrysku do ust, a w jamie ustnej są owrzodzenia lub krwawiące dziąsła, gdy na narządach płciowych są ranki albo gdy któraś z osób ma inne zakażenie przenoszone drogą płciową. Sam seks oralny zwykle nie jest wskazaniem do PEP, ale o konkretnej sytuacji zawsze decyduje lekarz.

Seks oralny łatwo przenosi natomiast inne zakażenia: rzeżączkę, kiłę czy chlamydię. Jeśli często uprawiasz seks oralny bez prezerwatywy, pomyśl o regularnych badaniach, a nie tylko o HIV.

Co zmniejsza ryzyko zakażenia HIV

Prezerwatywa

CDC określa prezerwatywy jako wysoce skuteczne w zapobieganiu HIV, o ile są używane prawidłowo i przy każdym kontakcie. Chronią też przed częścią innych zakażeń. O liczbach i typowych błędach piszemy w poradniku skuteczność prezerwatyw, a o tym, co zrobić, gdy zawiedzie – w tekście pęknięta prezerwatywa.

PrEP

PrEP to leki przyjmowane przez osoby bez HIV przed możliwym kontaktem z wirusem. Według szacunków CDC u mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami regularnie stosowany PrEP zmniejsza ryzyko zakażenia drogą płciową o około 99%. Pełną ochronę osiąga się po około 7 dniach codziennego przyjmowania przy seksie analnym i około 21 dniach przy waginalnym. PrEP nie chroni przed innymi zakażeniami. Kwalifikację prowadzimy w ramach konsultacji PrEP online (159 zł).

Niewykrywalna wiremia (U=U)

Osoba żyjąca z HIV, która przyjmuje leki i ma niewykrywalną wiremię, nie przenosi wirusa podczas seksu – także bez prezerwatywy. CDC podaje dla tej metody skuteczność 100%, pod warunkiem że leczenie jest przyjmowane zgodnie z zaleceniami, a wiremia pozostaje niewykrywalna. Większość osób osiąga kontrolę nad wirusem w ciągu 6 miesięcy leczenia. Więcej na stronie HIV i AIDS.

Sterylny sprzęt

Przy wstrzykiwaniu substancji jedyną bezpieczną zasadą jest nowa, sterylna igła i strzykawka za każdym razem i niedzielenie się sprzętem.

Czy można zarazić się HIV przez pocałunek – co nie przenosi wirusa

HIV przenoszą tylko niektóre płyny ustrojowe i tylko wtedy, gdy trafią na błonę śluzową, uszkodzoną tkankę albo bezpośrednio do krwi. Poza organizmem wirus nie przeżywa długo i nie namnaża się. Z tego wynika długa lista sytuacji, w których zakażenie nie jest możliwe:

  • pocałunek – przez pocałunek z zamkniętymi ustami nie można zakazić się HIV; CDC opisuje bardzo rzadkie przypadki przy głębokim pocałunku, gdy obie osoby miały ranki lub krwawiące dziąsła, bo wtedy dochodzi do kontaktu z krwią, a nie ze śliną;
  • ślina, oplucie, kichanie i kaszel – sama ślina nie przenosi HIV;
  • dotyk, przytulanie, wspólne mieszkanie, wspólne talerze, szklanki i sztućce;
  • ukąszenie komara – wirus w ciele komara ulega zniszczeniu;
  • oddawanie krwi – w Polsce używa się wyłącznie jednorazowego sprzętu;
  • tatuaż i piercing – CDC nie zna przypadku zakażenia tą drogą; teoretycznie jest ono możliwe przy niesterylnym sprzęcie, dlatego wybieraj studia, które używają nowych lub wysterylizowanych narzędzi.

Ugryzienie przez osobę z HIV wiąże się ze znikomym ryzykiem: opisane rzadkie przypadki dotyczyły wyłącznie sytuacji, w których doszło do przerwania skóry i kontaktu z krwią. Jeśli skóra nie została przerwana, ryzyka nie ma.

Co zrobić po ryzykownym kontakcie – PEP do 72 godzin

PEP rozważa się przede wszystkim po seksie analnym lub waginalnym bez prezerwatywy (albo z prezerwatywą, która pękła) z osobą o nieznanym statusie HIV lub żyjącą z HIV bez potwierdzonej niewykrywalnej wiremii oraz po użyciu wspólnej igły. W PrEP24 konsultacja PEP online kosztuje 199 zł, a lek kupuje się osobno w aptece. O wystawieniu e-recepty decyduje wyłącznie lekarz po ocenie medycznej.

Lekarze przyjmują zgłoszenia codziennie od 7:00 do 23:00. Formularz możesz wysłać o każdej porze, ale zgłoszenie po 23:00 lekarz rozpatrzy od 7:00. Jeśli do końca 72 godzin zostało mało czasu, a jest noc, jedź do szpitala z oddziałem chorób zakaźnych lub na SOR.

  1. 1

    Zapisz godzinę zdarzenia

    Od niej liczy się 72 godziny na rozpoczęcie PEP. Im wcześniej, tym lepiej: zalecenie CDC z 2025 roku mówi o rozpoczęciu jak najszybciej, najlepiej w ciągu 24 godzin.

  2. 2

    Oceń, co wiesz o partnerze

    Znaczenie ma status HIV partnera, to, czy się leczy i ma niewykrywalną wiremię, oraz czy przyjmuje PrEP. Nie czekaj jednak na jego wynik testu.

  3. 3

    Skontaktuj się z lekarzem

    Lekarz oceni rodzaj kontaktu i zdecyduje, czy są wskazania do PEP. Terapia trwa 28 dni.

  4. 4

    Zaplanuj testy

    Test na starcie i testy kontrolne w terminach zaleconych przez lekarza, a przy kontakcie bez prezerwatywy także badania w kierunku innych zakażeń.

Konsultacja PEP – 199 zł

Kiedy zrobić test na HIV po ryzykownym kontakcie

Test wykonany dzień lub tydzień po zdarzeniu nie wykryje zakażenia z tego zdarzenia. Według CDC test molekularny (NAT) wykrywa HIV zwykle po 10–33 dniach, laboratoryjny test 4. generacji z krwi żylnej po 18–45 dniach, a szybki test z krwi z palca po 18–90 dniach. Wynik ujemny uzyskany wcześniej trzeba powtórzyć po upływie okna dla danego testu. Szczegóły znajdziesz na stronie test na HIV, a miejsca, w których zbadasz się bez opłat i anonimowo, w poradniku bezpłatny test na HIV.

Nie próbuj oceniać sytuacji po samopoczuciu. Wczesne dolegliwości, jeśli w ogóle wystąpią, pojawiają się po 2–4 tygodniach i przypominają grypę – opisujemy je na stronie objawy HIV. Jeśli sytuacje o podwyższonym ryzyku się powtarzają, po ujemnym wyniku warto porozmawiać z lekarzem o PrEP.

Kto przyjmie Twoje zgłoszenie

Każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu. Płacisz za konsultację, nie za receptę – o jej wystawieniu decyduje lekarz po ocenie medycznej.

Konsultacja PEP – 199 zł
  • Ponad 30 lekarzy w naszej sieciMamy do dyspozycji ponad 30 lekarzy w naszej sieci, aby realizować teleporady szybko i na wysokim poziomie.
  • Podmiot leczniczyDobrylekarz24 Sp. z o.o., RPWDL 000000297348
  • Lekarze codziennie 7:00–23:00Zgłoszenie wyślesz o każdej porze – zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00.
  • E-recepta do każdej aptekiJeśli są wskazania medyczne, kod e-recepty dostajesz SMS-em i na Internetowym Koncie Pacjenta.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie jest ryzyko zakażenia HIV przez seks oralny bez prezerwatywy?

Niskie. CDC nie podaje dla seksu oralnego liczby zakażeń na 10 000 kontaktów i opisuje szansę zakażenia jako małą lub żadną. Ryzyko rośnie przy wytrysku do ust, ranach lub krwawiących dziąsłach w jamie ustnej oraz przy innych zakażeniach przenoszonych drogą płciową.

Czy można zarazić się HIV przez pocałunek?

Przez pocałunek z zamkniętymi ustami nie, a ślina nie przenosi HIV. CDC opisuje bardzo rzadkie przypadki przy głębokim pocałunku, gdy obie osoby miały ranki lub krwawiące dziąsła i doszło do kontaktu z krwią. W praktyce pocałunek nie jest drogą zakażenia.

Jakie jest ryzyko zakażenia HIV przy jednorazowym stosunku bez prezerwatywy?

Jeśli partner żyje z HIV i nie jest leczony, CDC szacuje je na 4–8 na 10 000 kontaktów przy seksie waginalnym i 11–138 na 10 000 przy analnym, zależnie od roli. Do zakażenia może jednak dojść przy jednym kontakcie, dlatego po takiej sytuacji warto w ciągu 72 godzin skonsultować PEP.

Czy można zarazić się HIV od osoby z niewykrywalną wiremią?

Drogą płciową nie. Osoba żyjąca z HIV, która przyjmuje leki i utrzymuje niewykrywalną wiremię, nie przenosi wirusa na partnerów seksualnych. Zasada dotyczy tylko HIV, a nie innych zakażeń przenoszonych drogą płciową.

Czy można zarazić się HIV przez ślinę, wspólne naczynia albo ukąszenie komara?

Nie. HIV nie przenosi się przez ślinę, wspólne talerze, szklanki i sztućce, dotyk, kaszel ani kichanie. Komary również nie przenoszą wirusa, bo ulega on zniszczeniu w ich organizmie.

Kto jest bardziej narażony na zakażenie HIV – strona aktywna czy pasywna?

Strona przyjmująca. Według CDC przy seksie analnym ryzyko wynosi 138 na 10 000 kontaktów dla strony pasywnej i 11 na 10 000 dla aktywnej, a przy waginalnym odpowiednio 8 i 4 na 10 000. Zakazić może się jednak każda ze stron.

Czy inne choroby weneryczne zwiększają ryzyko zakażenia HIV?

Tak. Według CDC osoba z innym zakażeniem przenoszonym drogą płciową może łatwiej zakazić się HIV lub go przekazać. Dlatego przy kontaktach bez prezerwatywy warto regularnie badać się także w kierunku kiły, rzeżączki i chlamydii.

Czy można zarazić się HIV podczas robienia tatuażu lub piercingu?

CDC nie zna przypadku zakażenia HIV przez tatuaż lub piercing. Teoretycznie jest to możliwe, gdyby na sprzęcie lub w tuszu była krew osoby z HIV, dlatego wybieraj studio, które używa nowych lub wysterylizowanych narzędzi.

Konsultacja PEPkonsultacja onlineUmów – 199 zł