Chlamydia (chlamydioza) – objawy, badania i leczenie

Chlamydioza to jedno z najczęstszych bakteryjnych zakażeń przenoszonych drogą płciową. WHO szacuje, że w 2020 r. na świecie doszło do ok. 128,5 mln nowych zakażeń wśród dorosłych. Bakteria Chlamydia trachomatis zakaża cewkę moczową, szyjkę macicy, odbytnicę, gardło i spojówki. Rzadsze szczepy wywołują ziarnicę weneryczną pachwin (LGV), opisaną na stronie inne choroby weneryczne.

Nie należy jej mylić z Chlamydia (Chlamydophila) pneumoniae – to odrębna bakteria, która wywołuje zakażenia dróg oddechowych i nie jest przenoszona drogą płciową.

Chlamydią można zarazić się podczas seksu waginalnego, analnego lub oralnego bez prezerwatywy z osobą zakażoną – także wtedy, gdy nie ma ona żadnych objawów. Zakażenie odbytnicy może wynikać z seksu analnego albo przeniesienia bakterii z innego zakażonego miejsca. Matka może przekazać chlamydię dziecku podczas porodu.

Wytyczne CDC i WHO opisują wyłącznie kontakt seksualny i poród jako drogi zakażenia. Deska sedesowa, basen czy ręcznik nie są uznawanymi drogami przenoszenia chlamydii.

Objawy, jeśli się pojawią, występują zwykle po 7–21 dniach od kontaktu, ale bywa, że dopiero po kilku tygodniach. Są często tak łagodne, że łatwo je przeoczyć.

Objawy u kobiet

Zmienione lub obfitsze upławy, pieczenie przy oddawaniu moczu, krwawienie między miesiączkami lub po stosunku. Ból podbrzusza, ból podczas stosunku i gorączka mogą świadczyć o zapaleniu narządów miednicy mniejszej – to sygnał do pilnej wizyty u ginekologa.

Objawy u mężczyzn

Wydzielina z cewki moczowej, pieczenie przy oddawaniu moczu, rzadziej ból i obrzęk jądra lub najądrza. U ponad połowy zakażonych mężczyzn objawów nie ma wcale.

Objawy chlamydii w gardle i odbycie

Zakażenie gardła po seksie oralnym zwykle przebiega bezobjawowo, czasem daje lekki ból gardła. Zakażenie odbytnicy także często nie daje objawów, ale może powodować ból, wydzielinę lub krwawienie z odbytu.

Chlamydia trachomatis może wywołać zapalenie spojówek – zarówno u noworodków zakażonych przy porodzie, jak i u dorosłych. Chlamydiowe zapalenie spojówek u dorosłych bywa przewlekłe i nieleczone trwa miesiącami. Europejskie zalecenia (IUSTI) radzą, by u osoby aktywnej seksualnie z przewlekłym zapaleniem spojówek brać pod uwagę chlamydię, a po jej rozpoznaniu zbadać też drogi moczowo-płciowe oraz wykonać testy w kierunku HIV, rzeżączki i kiły.

Typowa chlamydioza nie powoduje wysypki ani zmian skórnych. Rzadkim powikłaniem (poniżej 1% zakażeń) jest odczynowe zapalenie stawów, w którym zapaleniu cewki towarzyszą zapalenie spojówek i obrzęk stawów. Owrzodzenie na narządach płciowych może dawać ziarnica weneryczna pachwin (LGV), ale częściej oznacza inną chorobę, np. kiłę lub opryszczkę – wtedy potrzebna jest wizyta u lekarza.

• u kobiet: zapalenie narządów miednicy mniejszej, niedrożność jajowodów, ciąża pozamaciczna, niepłodność i przewlekły ból podbrzusza – także po bezobjawowym zakażeniu,
• u mężczyzn: zapalenie najądrzy, rzadko niepłodność,
• w ciąży: ryzyko porodu przedwczesnego i małej masy urodzeniowej, a u noworodka zapalenia spojówek i płuc,
• zwiększone ryzyko zakażenia HIV.

Standardem jest test molekularny NAAT, np. PCR. U kobiet najlepszym materiałem jest wymaz z pochwy (może być pobrany samodzielnie), u mężczyzn pierwsza porcja moczu. Po seksie oralnym lub analnym potrzebny jest też wymaz z gardła lub odbytu – badanie moczu nie wykryje zakażenia w tych miejscach. Przy chlamydii warto zbadać się także w kierunku rzeżączki, kiły i HIV – przegląd znajdziesz w artykule badania na choroby weneryczne.

Przeciwciała IgG, IgM i IgA – jak czytać wynik

Według europejskich zaleceń IUSTI badania serologiczne nie są zalecane do wykrywania ostrego, niepowikłanego zakażenia dróg moczowo-płciowych. Przeciwciała często pojawiają się dopiero w zakażeniach inwazyjnych, mogą utrzymywać się latami po przebytej infekcji, a odpowiedź odpornościowa różni się między ludźmi. W praktyce:

• dodatnie IgG zwykle świadczy o kontakcie z bakterią w przeszłości, a nie o aktualnym zakażeniu,
• dodatnie lub wątpliwe IgM czy IgA nie potwierdza zakażenia narządów płciowych – rozstrzyga test NAAT/PCR,
• ujemny wynik przeciwciał nie wyklucza świeżego zakażenia.

Serologia bywa przydatna w szczególnych sytuacjach, np. przy podejrzeniu LGV albo w diagnostyce niepłodności. Wynik zawsze omów z lekarzem.

Chlamydię leczy antybiotyk przepisany przez lekarza po rozpoznaniu – stosuje się schemat jednorazowy albo kilkudniowy. Według wytycznych CDC przez 7 dni od rozpoczęcia leczenia (lub do jego zakończenia i ustąpienia objawów) nie należy uprawiać seksu; dokładny czas przerwy ustala lekarz. Partnerzy i partnerki z ostatnich 60 dni powinni się zbadać i leczyć. Ponowne zakażenie jest częste, dlatego po ok. 3 miesiącach od leczenia zaleca się kontrolny test, a w ciąży – po ok. 4 tygodniach.

• prezerwatywa podczas seksu waginalnego, analnego i oralnego,
• regularne badania, także z gardła i odbytu, jeśli dotyczy Cię taki kontakt,
• u wybranych osób Doxy-PEP – w badaniach zmniejszała liczbę zakażeń chlamydią o ok. 70–90%; nie chroni przed HIV.

PrEP24 nie diagnozuje ani nie leczy chlamydii online – z objawami zgłoś się do lekarza stacjonarnie (co możemy zrobić online).