Poradnik · WZW
WZW – wirusowe zapalenie wątroby typu A, B i C
WZW, czyli wirusowe zapalenie wątroby, wywołują różne wirusy. Typ A przenosi się drogą pokarmową i przez kontakty oralno-analne; typy B i C przenoszą się przez krew, a typ B także przez nasienie i wydzielinę pochwy podczas seksu. Przed WZW A i B chronią szczepienia, a WZW C można dziś wyleczyć. Dlatego przed rozpoczęciem PrEP lekarz zleca badanie w kierunku WZW B, a według wywiadu także WZW C.
- Konsultacja w pełni online
- Cena znana przed płatnością
- O e-recepcie decyduje lekarz
Najważniejsze
- 1WZW A nie przechodzi w postać przewlekłą; WZW B i C mogą trwać latami i uszkadzać wątrobę.
- 2Wszystkie trzy typy mogą przenosić się podczas kontaktów seksualnych, choć drogi zakażenia się różnią.
- 3Przeciw WZW A i WZW B są skuteczne szczepionki; przeciw WZW C szczepionki nie ma.
- 4Przed PrEP bada się HBsAg, bo leki stosowane w PrEP działają także na wirusa WZW B.
WZW A, B i C w skrócie
Według WHO WZW typu A, w odróżnieniu od B i C, nie powoduje przewlekłej choroby wątroby, a większość chorych wraca do pełnego zdrowia i zyskuje odporność na całe życie. WZW B i C częściej przebiegają bezobjawowo i mogą latami niszczyć wątrobę, prowadząc do marskości i raka wątrobowokomórkowego. O zakażeniu dowiesz się więc tylko z badania krwi.
| Cecha | WZW A | WZW B / WZW C |
|---|---|---|
| Główne drogi zakażenia | pokarmowa (skażona żywność, woda, ręce), kontakt oralno-analny | B: krew, nasienie, wydzielina pochwy; C: krew |
| Seks | tak, zwłaszcza kontakty oralno-analne | B: częsta droga zakażenia; C: rzadziej, przy kontakcie z krwią |
| Postać przewlekła | nie występuje | B: poniżej 5% zakażonych dorosłych; C: około 70% zakażonych |
| Szczepionka | tak, 2 dawki | B: tak, zwykle 3 dawki; C: brak |
| Leczenie | objawowe, zwykle pełne wyzdrowienie | B: leki hamujące wirusa, często długo; C: leki przeciwwirusowe pozwalają wyleczyć ponad 95% osób |
WZW a seks: jak dochodzi do zakażenia
- WZW A – według WHO może przenosić się przez bliski kontakt intymny, np. seks oralno-analny; ogniska zachorowań według CDC dotykały m.in. mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami,
- WZW B – według WHO droga płciowa jest częstsza u osób nieszczepionych, a prezerwatywa zmniejsza ryzyko,
- WZW C – według WHO przenosi się drogą płciową rzadziej, głównie przy praktykach prowadzących do kontaktu z krwią; dotyczy to m.in. mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami.
Dlaczego przed PrEP bada się HBsAg i anty-HCV
Według CDC leki stosowane w doustnym PrEP (emtrycytabina i tenofowir) działają również na wirusa WZW B, a ich odstawienie u osoby z aktywnym zakażeniem może spowodować nawrót namnażania wirusa i uszkodzenie wątroby. Zakażenie HBV nie wyklucza PrEP, ale zmienia sposób jego prowadzenia, dlatego przed startem CDC zaleca badanie HBsAg, a w PrEP24 jest ono wymagane. Anty-HCV lekarz zleca według wywiadu, a osoby bez odporności na WZW B mogą się zaszczepić. Pełną listę badań opisujemy na stronie badania do PrEP.
Badanie w kierunku WZW C bez skierowania
Szczepienia przeciw WZW typu A i B
Szczepionka przeciw WZW typu A to 2 dawki w odstępie 6–12 miesięcy, bez dawek przypominających. Według CDC szczepienie powinni traktować priorytetowo mężczyźni mający kontakty seksualne z mężczyznami, a rozważyć je osoby żyjące z HIV. W Polsce szczepienie przeciw WZW A jest płatne. Pełny schemat szczepienia przeciw WZW B to 3 dawki w schemacie 0, 1 i 6 miesięcy. Dorośli mogą przyjąć także szczepionkę skojarzoną przeciw WZW A i B, podawaną w 3 dawkach w ciągu 6 miesięcy.
Przewodnik po WZW: wybierz temat
Szczegóły opisujemy w osobnych artykułach:
- WZW typu BObjawy, drogi zakażenia, badania HBsAg, anty-HBs i anty-HBc oraz znaczenie przy PrEP.
- WZW typu CCo znaczy wynik anty-HCV niereaktywny, HCV RNA, jak można się zarazić i jak przebiega leczenie.
- Szczepienie przeciw WZW BSchemat dawek, jak długo działa, jak sprawdzić, czy jesteś zaszczepiony, oraz szczepienie przeciw WZW A.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
Każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu. Płacisz za konsultację, nie za receptę – o jej wystawieniu decyduje lekarz po ocenie medycznej.
Zobacz konsultacje i ceny- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciMamy do dyspozycji ponad 30 lekarzy w naszej sieci, aby realizować teleporady szybko i na wysokim poziomie.
- Podmiot leczniczyDobrylekarz24 Sp. z o.o., RPWDL 000000297348
- Lekarze codziennie 7:00–23:00Zgłoszenie wyślesz o każdej porze – zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00.
- E-recepta do każdej aptekiJeśli są wskazania medyczne, kod e-recepty dostajesz SMS-em i na Internetowym Koncie Pacjenta.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się WZW A od WZW B i WZW C?
Wywołują je różne wirusy. WZW A przenosi się głównie drogą pokarmową i nie przechodzi w postać przewlekłą. WZW B i C przenoszą się przez krew, a WZW B także drogą płciową, i mogą przejść w zakażenie przewlekłe uszkadzające wątrobę.
Czy WZW typu A może przejść w postać przewlekłą?
Nie. Według WHO WZW A nie powoduje przewlekłej choroby wątroby, a po przechorowaniu zostaje odporność na całe życie. Rzadko przebiega jednak ciężko, z ostrą niewydolnością wątroby.
Czy istnieje szczepionka przeciw WZW C?
Nie. Według WHO nie ma skutecznej szczepionki przeciw WZW C. Zakażenie można natomiast wyleczyć lekami przeciwwirusowymi, a przed WZW A i B chronią szczepienia.
Ile dawek szczepionki przeciw WZW typu A trzeba przyjąć?
Dwie dawki w odstępie 6–12 miesięcy. Dawki przypominające nie są potrzebne. Szczepionka skojarzona przeciw WZW A i B dla dorosłych to 3 dawki w ciągu 6 miesięcy.
Jakie badania wykrywają WZW B i WZW C?
WZW B wykrywa badanie krwi HBsAg, uzupełniane o anty-HBs i anty-HBc, które pokazują odporność po szczepieniu lub przebyte zakażenie. WZW C najpierw bada się testem przeciwciał anty-HCV, a wynik reaktywny potwierdza badanie HCV RNA.
Czy PrEP chroni przed WZW?
Nie. PrEP służy do ochrony przed HIV. Leki stosowane w PrEP działają wprawdzie na wirusa WZW B, ale nie są metodą zapobiegania WZW – przed WZW A i B chroni szczepienie.