Recepcja: 668 745 781 
Poradnik · WZW · wirusowe zapalenie wątroby typu C
WZW C – badania anty-HCV, HCV RNA i leczenie
WZW C, czyli wirusowe zapalenie wątroby typu C, wywołuje wirus HCV przenoszony głównie przez krew, a rzadziej podczas seksu. U około 70% zakażonych przechodzi w postać przewlekłą, która latami nie daje objawów. Zakażenie wykrywa badanie przeciwciał anty-HCV – wynik niereaktywny oznacza, że przeciwciał nie wykryto – a potwierdza badanie HCV RNA. WZW typu C jest wyleczalne: leki przeciwwirusowe pozwalają wyleczyć ponad 95% osób, a w Polsce leczenie finansuje NFZ.
- Konsultacja w pełni online
- Cena znana przed płatnością
- O e-recepcie decyduje lekarz
Najważniejsze
- 1HCV przenosi się przez krew; drogą płciową rzadziej, głównie przy praktykach prowadzących do kontaktu z krwią.
- 2Około 30% osób samoistnie usuwa wirusa w ciągu 6 miesięcy, u pozostałych zakażenie staje się przewlekłe.
- 3Najpierw bada się przeciwciała anty-HCV, a przy wyniku reaktywnym – HCV RNA, które pokazuje aktywne zakażenie.
- 4Leczenie trwa zwykle 8–12 tygodni, polega na przyjmowaniu tabletek i pozwala wyleczyć ponad 95% osób.
- 5Szczepionki przeciw WZW C nie ma, a po wyleczeniu można zakazić się ponownie.
WZW typu C: jak można się zarazić
Według WHO najczęstsze drogi zakażenia to niebezpieczne wstrzyknięcia i zabiegi medyczne, przetaczanie niebadanej krwi oraz wspólne używanie igieł i strzykawek. Państwowa Inspekcja Sanitarna wskazuje też zabiegi kosmetyczne, manicure, zabiegi stomatologiczne i fryzjerskie wykonywane niesterylnymi narzędziami oraz przetoczenia krwi przed 1992 r. Do zakażenia wystarczy ilość krwi niewidoczna gołym okiem.
WZW C a seks
WHO opisuje przenoszenie HCV podczas praktyk seksualnych prowadzących do kontaktu z krwią, m.in. wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami. Badanie CDC wśród mężczyzn żyjących z HIV wykazało związek zakażenia z receptywnym seksem analnym bez prezerwatywy z wytryskiem partnera oraz z seksem pod wpływem metamfetaminy, czyli chemseksem. ECDC zaleca prezerwatywę jako ochronę przed przeniesieniem wirusa. HCV nie przenosi się przez zwykły kontakt, np. wspólne sztućce czy przytulanie.
Objawy WZW C
Według WHO objawy, jeśli wystąpią, pojawiają się od 2 tygodni do 6 miesięcy po zakażeniu, ale wiele osób nie ma ich wcale. Przewlekłe WZW C zwykle przebiega bezobjawowo albo daje niecharakterystyczne dolegliwości, np. przewlekłe zmęczenie. Według szacunków Państwowej Inspekcji Sanitarnej około 86% zakażonych w Polsce nie wie o swoim zakażeniu – jedynym sposobem, by się dowiedzieć, jest badanie krwi.
Badania na WZW C: anty-HCV i HCV RNA
Diagnostyka przebiega dwuetapowo. Najpierw wykonuje się badanie przeciwciał anty-HCV, a przy wyniku reaktywnym – badanie HCV RNA (test molekularny, PCR), które według CDC pokazuje, czy zakażenie jest aktywne. Przeciwciała mogą utrzymywać się po samoistnym usunięciu wirusa lub po wyleczeniu, dlatego dodatnie anty-HCV nie przesądza o chorobie.
| Wynik | Anty-HCV / HCV RNA | Co zwykle oznacza |
|---|---|---|
| niereaktywny / nie wykonuje się | nie wykryto przeciwciał – brak zakażenia; po niedawnej sytuacji ryzyka lekarz może zalecić powtórzenie badania | – |
| reaktywny / wykryto | aktywne zakażenie HCV – potrzebna konsultacja lekarza chorób zakaźnych lub hepatologa | – |
| reaktywny / nie wykryto | przebyte zakażenie, które ustąpiło samoistnie lub zostało wyleczone | – |
HCV RNA ilościowo czy jakościowo
Gdzie zrobić badanie HCV i ile kosztuje
- u lekarza POZ – od 1 lipca 2022 r. lekarz rodzinny może zlecić badanie przeciwciał anty-HCV na koszt NFZ, gdy uzna, że są wskazania,
- w punkcie konsultacyjno-diagnostycznym – część PKD wykonuje bezpłatnie i anonimowo, obok testu na HIV, także badanie w kierunku HCV; zakres badań w danym punkcie podaje Krajowe Centrum ds. AIDS,
- w laboratorium prywatnym – bez skierowania; cena anty-HCV i HCV RNA zależy od laboratorium, a badanie często wchodzi w skład pakietu badań na choroby weneryczne.
Czy WZW C jest wyleczalne
Tak. Według WHO leki przeciwwirusowe o działaniu bezpośrednim (DAA) pozwalają wyleczyć ponad 95% osób z WZW C, a według CDC większość terapii to 8–12 tygodni przyjmowania tabletek. W Polsce leczenie DAA jest finansowane przez NFZ i dostępne w programie lekowym prowadzonym przez poradnie chorób zakaźnych i hepatologiczne. Leczenie dobiera lekarz – nie ma leków na WZW C dostępnych bez recepty.
Wyleczenie nie daje odporności. Według CDC i ECDC ponowne zakażenie jest możliwe także po skutecznym leczeniu, dlatego osoby, które nadal mają sytuacje o podwyższonym ryzyku, powinny okresowo powtarzać badanie HCV RNA zgodnie z zaleceniem lekarza.
Ile się żyje z WZW C
Nieleczone przewlekłe WZW C powoli uszkadza wątrobę: według WHO ryzyko marskości w ciągu 20 lat wynosi 15–30%, a marskość zwiększa ryzyko raka wątroby. Wczesne wykrycie daje według Państwowej Inspekcji Sanitarnej niemal 100% szans na wyleczenie, zanim dojdzie do trwałych zmian. Dlatego pytanie „ile się żyje z HCV” ma dziś przede wszystkim jedną odpowiedź: warto się zbadać i leczyć jak najwcześniej.
WZW C a PrEP
Przed rozpoczęciem PrEP lekarz zleca badanie anty-HCV według wywiadu, a przy wizytach kontrolnych co 3 miesiące może je powtarzać, jeśli występują sytuacje o podwyższonym ryzyku, np. chemseks czy seks analny bez prezerwatywy. PrEP nie chroni przed WZW C. Zestaw badań opisujemy na stronie badania do PrEP, a o pozostałych typach WZW piszemy w przewodniku po WZW.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
Każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu. Płacisz za konsultację, nie za receptę – o jej wystawieniu decyduje lekarz po ocenie medycznej.
Zobacz konsultacje i ceny- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciMamy do dyspozycji ponad 30 lekarzy w naszej sieci, aby realizować teleporady szybko i na wysokim poziomie.
- Podmiot leczniczyDobrylekarz24 Sp. z o.o., RPWDL 000000297348
- Lekarze codziennie 7:00–23:00Zgłoszenie wyślesz o każdej porze – zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00.
- E-recepta do każdej aptekiJeśli są wskazania medyczne, kod e-recepty dostajesz SMS-em i na Internetowym Koncie Pacjenta.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza wynik anty-HCV niereaktywny?
Oznacza, że w krwi nie wykryto przeciwciał przeciw wirusowi HCV, czyli zwykle brak zakażenia. Jeśli od sytuacji ryzyka minęło niewiele czasu, lekarz może zalecić powtórzenie badania, bo przeciwciała pojawiają się z opóźnieniem.
Czym różni się badanie anty-HCV od HCV RNA?
Anty-HCV wykrywa przeciwciała, czyli ślad kontaktu z wirusem. HCV RNA wykrywa materiał genetyczny wirusa i pokazuje, czy zakażenie jest aktywne. Najpierw bada się anty-HCV, a HCV RNA przy wyniku reaktywnym.
Czy WZW C jest wyleczalne?
Tak. Leki przeciwwirusowe o działaniu bezpośrednim (DAA), przyjmowane zwykle przez 8–12 tygodni, pozwalają wyleczyć ponad 95% osób. W Polsce leczenie jest finansowane przez NFZ w programie lekowym.
Czy WZW C przenosi się drogą płciową?
Tak, choć rzadziej niż przez krew. Ryzyko dotyczy przede wszystkim praktyk prowadzących do kontaktu z krwią, np. seksu analnego bez prezerwatywy, a także chemseksu. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko.
Ile się żyje z WZW C?
Po wyleczeniu WZW C wirus znika z organizmu, a wczesne leczenie zapobiega marskości. Nieleczone przewlekłe zakażenie u 15–30% osób prowadzi w ciągu 20 lat do marskości wątroby.
Czy po wyleczeniu WZW C można zakazić się ponownie?
Tak. Wyleczenie nie daje odporności, a szczepionki przeciw WZW C nie ma. Przy dalszych sytuacjach o podwyższonym ryzyku lekarz zaleca okresowe badanie HCV RNA.
Czy badanie anty-HCV jest refundowane przez NFZ?
Tak, jeśli zleci je lekarz POZ – od lipca 2022 r. może to zrobić na koszt NFZ, gdy uzna, że są wskazania. Bezpłatnie badanie wykonują też niektóre punkty konsultacyjno-diagnostyczne.