Poradnik · WZW · wirusowe zapalenie wątroby typu B
WZW B (HBV) – co to jest, objawy i badania
WZW B to wirusowe zapalenie wątroby wywołane przez wirusa HBV, który przenosi się przez krew, nasienie i inne płyny ustrojowe, także podczas seksu. U większości dorosłych zakażenie przebiega bezobjawowo lub jako ostra choroba z żółtaczką i mija, ale u części przechodzi w postać przewlekłą, która po latach może prowadzić do marskości i raka wątroby. Zakażenie wykrywa badanie krwi HBsAg, a przed WZW B chroni szczepienie. Badanie HBsAg jest też obowiązkowe przed rozpoczęciem PrEP.
- Konsultacja w pełni online
- Cena znana przed płatnością
- O e-recepcie decyduje lekarz
Najważniejsze
- 1HBV przenosi się przez krew, nasienie i inne płyny ustrojowe, nawet w niewidocznych ilościach – także podczas seksu bez prezerwatywy.
- 2Objawy ostrego WZW B pojawiają się zwykle około 90 dni po zakażeniu, ale wiele osób nie ma ich wcale.
- 3U dorosłych mniej niż 5% zakażeń przechodzi w postać przewlekłą; u niemowląt zakażonych w pierwszym roku życia – według WHO 80–90%.
- 4Podstawowe badanie to HBsAg; anty-HBs i anty-HBc pokazują, czy jesteś zaszczepiony lub przechorowałeś zakażenie.
- 5Leki stosowane w PrEP działają też na HBV, dlatego u osoby z WZW B odstawienie PrEP wymaga nadzoru lekarza.
HBV – co to jest
HBV (ang. hepatitis B virus) to wirus, który namnaża się w komórkach wątroby i wywołuje ich zapalenie. Zakażenie może być ostre – według CDC to choroba w ciągu pierwszych 6 miesięcy od kontaktu z wirusem – albo przewlekłe, gdy wirus utrzymuje się dłużej. Przewlekłe WZW B przez dziesięciolecia nie daje objawów, a nieleczone może prowadzić do uszkodzenia wątroby, marskości i raka wątroby.
Według WHO ryzyko zakażenia przewlekłego zależy od wieku: u dorosłych dotyczy mniej niż 5% zakażeń, u niemowląt zakażonych w pierwszym roku życia 80–90%, a u dzieci zakażonych przed 6. rokiem życia 30–50%. Według CDC nawet połowa osób z WZW B nie wie o zakażeniu, dlatego badanie warto wykonać przynajmniej raz w życiu. Ogólny przegląd typów WZW znajdziesz w przewodniku po WZW.
Jak przenosi się WZW B
Według CDC do zakażenia dochodzi, gdy krew, nasienie lub inne płyny ustrojowe osoby zakażonej dostaną się do organizmu, nawet w mikroskopijnej ilości. Najczęstsze drogi to:
- kontakty seksualne bez prezerwatywy – według WHO zakażenie drogą płciową jest częstsze u osób nieszczepionych, a prezerwatywa zmniejsza ryzyko,
- wspólne igły, strzykawki i inne przedmioty mające kontakt z krwią,
- z matki na dziecko podczas porodu.
Czy WZW B przenosi się przez ślinę
Wirus bywa obecny w ślinie, ale według CDC HBV nie przenosi się przez pocałunki, wspólne sztućce, kichanie, kaszel, przytulanie ani przez jedzenie i wodę.
WZW B: objawy
Większość nowo zakażonych osób nie ma żadnych objawów. Jeśli się pojawią, to według CDC zwykle około 90 dni po zakażeniu. Ostre WZW B według WHO może trwać kilka tygodni i dawać:
- zażółcenie skóry i białek oczu (żółtaczkę),
- ciemny mocz,
- skrajne zmęczenie,
- nudności i wymioty,
- ból brzucha.
Żółtaczka, ciemny mocz lub silny ból brzucha to powód do pilnej wizyty u lekarza. Przewlekłe WZW B zwykle nie daje objawów aż do zaawansowanego uszkodzenia wątroby, dlatego objawy nie zastąpią badania krwi.
Badania na WZW B: HBsAg, anty-HBs i anty-HBc
CDC zaleca dorosłym badanie przesiewowe przynajmniej raz w życiu, najlepiej jako zestaw trzech oznaczeń: HBsAg, anty-HBs i całkowite anty-HBc. Objawy WZW B nie różnią się od innych WZW, więc rozpoznanie zawsze wymaga badań laboratoryjnych. Badania wykonasz w laboratorium, a cena przeciwciał i antygenu zależy od laboratorium i zakresu pakietu.
| Wynik | HBsAg / anty-HBc / anty-HBs | Co oznacza |
|---|---|---|
| dodatni / dodatni / ujemny | aktualne zakażenie (ostre lub przewlekłe) – potrzebna opieka lekarza chorób zakaźnych lub hepatologa | – |
| ujemny / dodatni / dodatni | przebyte zakażenie, organizm opanował wirusa | – |
| ujemny / ujemny / dodatni (co najmniej 10 j./l) | odporność po szczepieniu | – |
| ujemny / ujemny / ujemny | brak odporności – wskazane szczepienie | – |
Izolowane anty-HBc i HBV DNA
Czy WZW B jest wyleczalne
Na ostre WZW B według WHO nie ma swoistego leczenia – stosuje się leczenie objawowe, a większość dorosłych zdrowieje i ich organizm usuwa wirusa. Przewlekłe WZW B leczy się lekami przeciwwirusowymi, np. tenofowirem lub entekawirem. Leczenie hamuje namnażanie wirusa i chroni wątrobę, ale zwykle nie usuwa zakażenia całkowicie, dlatego według WHO większość osób, które je rozpoczną, kontynuuje je do końca życia. Nieleczone przewlekłe WZW B grozi marskością i rakiem wątroby.
WZW B a PrEP
Doustny PrEP zawiera emtrycytabinę i tenofowir – substancje, które według CDC działają również na HBV. Wynikają z tego trzy zasady:
- badanie przed startem – każda osoba rozpoczynająca doustny PrEP musi mieć oznaczony HBsAg (pełną listę opisujemy na stronie badania do PrEP),
- zakażenie HBV nie wyklucza PrEP, ale lekarz omawia ryzyko i zwykle zaleca stosowanie codzienne – według CDC przyjmowanie PrEP tylko „okołoseksualnie” może u osoby z aktywnym WZW B wywołać zaostrzenie zapalenia wątroby,
- nie odstawiaj PrEP na własną rękę – odstawienie u osoby z aktywnym WZW B może spowodować nawrót namnażania wirusa i uszkodzenie wątroby, dlatego wymaga nadzoru lekarza i kontroli prób wątrobowych.
Osoby bez odporności lekarz zachęca do szczepienia – schemat i sposoby sprawdzenia, czy byłeś szczepiony, opisujemy w artykule szczepienie przeciw WZW B.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
Każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu. Płacisz za konsultację, nie za receptę – o jej wystawieniu decyduje lekarz po ocenie medycznej.
Konsultacja PrEP – rozpoczęcie – 159 zł- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciMamy do dyspozycji ponad 30 lekarzy w naszej sieci, aby realizować teleporady szybko i na wysokim poziomie.
- Podmiot leczniczyDobrylekarz24 Sp. z o.o., RPWDL 000000297348
- Lekarze codziennie 7:00–23:00Zgłoszenie wyślesz o każdej porze – zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00.
- E-recepta do każdej aptekiJeśli są wskazania medyczne, kod e-recepty dostajesz SMS-em i na Internetowym Koncie Pacjenta.
Najczęściej zadawane pytania
Czy WZW B jest wyleczalne?
Ostre WZW B u większości dorosłych mija samoistnie. Przewlekłe WZW B leczy się lekami przeciwwirusowymi, które hamują wirusa i chronią wątrobę, ale zwykle trzeba je przyjmować bardzo długo, często do końca życia.
Czy WZW B przenosi się drogą płciową?
Tak. HBV jest obecny w nasieniu i wydzielinie pochwy, a zakażenie podczas seksu bez prezerwatywy jest według WHO częste u osób nieszczepionych. Najlepszą ochroną jest szczepienie.
Czy można zarazić się WZW B przez pocałunek?
Nie. Według CDC HBV nie przenosi się przez pocałunki, wspólne sztućce, przytulanie, kaszel ani kichanie, choć wirus bywa obecny w ślinie.
Po jakim czasie od zakażenia pojawiają się objawy WZW B?
Według CDC objawy ostrego WZW B pojawiają się zwykle około 90 dni po kontakcie z wirusem. Wiele osób nie ma ich wcale, dlatego o zakażeniu informuje dopiero badanie HBsAg.
Co oznacza dodatni wynik anty-HBc?
Dodatnie anty-HBc oznacza kontakt z wirusem w przeszłości lub obecnie – nie pojawia się po samym szczepieniu. Znaczenie wyniku zależy od HBsAg i anty-HBs, dlatego interpretuje go lekarz.
Czy osoba z WZW B może stosować PrEP?
Tak, zakażenie HBV nie wyklucza PrEP. Lekarz zaleca wtedy zwykle przyjmowanie codzienne i kontrolę wątroby, a PrEP nie należy odstawiać bez konsultacji, bo grozi to zaostrzeniem zapalenia wątroby.
Co to jest HBV DNA i kiedy się je bada?
HBV DNA to badanie materiału genetycznego wirusa we krwi, podawane ilościowo jako wiremia. Nie służy do badań przesiewowych – zleca je lekarz chorób zakaźnych lub hepatolog u osób z dodatnim HBsAg, żeby ocenić aktywność zakażenia i zdecydować o leczeniu.