Recepcja: 668 745 781 
Poradnik · HPV
Brodawczak ludzki (HPV) – objawy, typy i badania
Brodawczak ludzki, czyli wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), to najczęstsze zakażenie przenoszone drogą płciową. Zwykle nie daje żadnych objawów i według CDC około 9 na 10 zakażeń mija samoistnie w ciągu dwóch lat. Typy niskiego ryzyka wywołują kłykciny, a przetrwałe zakażenie typami wysokiego ryzyka, przede wszystkim 16 i 18, może po latach prowadzić do raka szyjki macicy, odbytu, prącia lub gardła. Zakażenie wykrywa się badaniem przesiewowym u kobiet, a chroni przed nim szczepienie.
- Konsultacja w pełni online
- Cena znana przed płatnością
- O e-recepcie decyduje lekarz
Najważniejsze
- 1HPV przenosi się przez kontakt skóry i błon śluzowych podczas seksu waginalnego, analnego i oralnego, także bez penetracji.
- 2Większość zakażeń jest bezobjawowa i ustępuje samoistnie; problemem jest zakażenie przetrwałe typami wysokiego ryzyka.
- 3Typy 6 i 11 wywołują ponad 90% kłykcin, a typy 16 i 18 odpowiadają za większość nowotworów związanych z HPV.
- 4U kobiet zakażenie wykrywa test HPV z szyjki macicy; dla mężczyzn nie ma zalecanego testu przesiewowego.
- 5Nie ma leku, który usuwa samego wirusa – leczy się zmiany wywołane przez HPV.
Co to jest brodawczak ludzki i jak można się zarazić
Wirus brodawczaka ludzkiego to grupa ponad 100 typów wirusów. Według CDC co najmniej 40 z nich zakaża okolice narządów płciowych i odbytu, a także jamę ustną i gardło. Do zakażenia dochodzi podczas seksu waginalnego, analnego i oralnego oraz przy kontakcie narządów płciowych bez penetracji. Wirus przenosi się także wtedy, gdy partner nie ma żadnych widocznych zmian.
Według PZH 80% aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV, najczęściej wkrótce po rozpoczęciu współżycia. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko, ale nie daje pełnej ochrony, a najskuteczniejszą profilaktyką jest szczepionka HPV. Przegląd wszystkich tematów znajdziesz w przewodniku po HPV.
Typy HPV wysokiego i niskiego ryzyka
Typy wysokiego ryzyka nazywa się też wysokoonkogennymi. Oprócz 16 i 18 należą do nich m.in. typy 31, 33, 45, 52 i 58, które obejmuje szczepionka 9-walentna. Wynik „HPV 45 dodatni” oznacza więc zakażenie typem onkogennym, ale nie oznacza nowotworu – to sygnał do kontroli zgodnie z zaleceniem lekarza.
| Cecha | Niskie ryzyko (np. 6 i 11) | Wysokie ryzyko (np. 16 i 18) |
|---|---|---|
| Co wywołują | kłykciny kończyste, brodawczaki krtani i gardła | zmiany przednowotworowe i nowotwory |
| Gdzie | narządy płciowe, odbyt, jama ustna | szyjka macicy, odbyt, prącie, srom, pochwa, gardło |
| Objawy | widoczne brodawki lub grudki | zwykle brak objawów przez lata |
| Ochrona | szczepionka 9-walentna | wszystkie szczepionki (16 i 18) |
Brodawczak ludzki: objawy u kobiet i mężczyzn
Większość zakażeń HPV nie daje żadnych objawów, dlatego zakażona osoba zwykle o nim nie wie. Objawy, jeśli się pojawią, wynikają ze zmian wywołanych przez wirus:
- kłykciny – miękkie brodawki na narządach płciowych, w pochwie, przy wejściu do pochwy, na prąciu lub wokół odbytu; więcej w artykule kłykciny kończyste,
- zmiany przednowotworowe szyjki macicy – nie bolą i nie dają upławów; wykrywa je dopiero badanie przesiewowe,
- zmiany w odbycie, prąciu lub gardle – długo bezobjawowe; każdą utrzymującą się zmianę lub dolegliwość w tych okolicach warto pokazać lekarzowi.
Nową zmianę w okolicy intymnej powinien obejrzeć lekarz: ginekolog, urolog lub dermatolog-wenerolog. Nie każda grudka to HPV – podobnie mogą wyglądać niegroźne warianty skóry i inne zakażenia.
HPV w jamie ustnej i gardle
HPV może zakażać jamę ustną i gardło, a według CDC do zakażenia może dojść podczas seksu oralnego. Typy 6 i 11 wywołują brodawczaki, np. brodawczaka na języku, wardze lub w gardle, a także nawracającą brodawczakowatość dróg oddechowych. Typy wysokiego ryzyka mogą prowadzić do raka gardła, dla którego według CDC nie ma zalecanego badania przesiewowego.
Utrzymującą się zmianę w jamie ustnej oceni stomatolog, laryngolog albo dermatolog-wenerolog. Białe kropki na ustach czy języku mogą mieć wiele przyczyn i samo ich pojawienie się nie oznacza zakażenia HPV.
Czy HPV mija i jak długo można żyć z HPV
Według WHO w 90% przypadków układ odpornościowy sam opanowuje zakażenie, zwykle w ciągu jednego–dwóch lat. Dlatego wynik „pozbyłam się wirusa HPV” w kolejnym teście jest częsty i oczekiwany. Ustąpienie zakażenia jednym typem nie chroni jednak przed zakażeniem innymi typami.
Zakażenie przetrwałe typem wysokiego ryzyka może utrzymywać się latami bez objawów. Według WHO rozwój raka szyjki macicy od zakażenia trwa zwykle 15–20 lat, co daje dużo czasu na wykrycie i leczenie zmian przednowotworowych. Samo zakażenie HPV nie skraca życia – ryzyko wynika z nieleczonych zmian.
Badania na HPV: kobiety i mężczyźni
Kobiety: test HPV w programie profilaktyki
Od 1 sierpnia 2026 r. podstawowym badaniem w bezpłatnym programie profilaktyki raka szyjki macicy jest test molekularny HPV HR z genotypowaniem 16/18, wykonywany u kobiet w wieku 25–64 lat. Przy dodatnim wyniku z tego samego materiału ocenia się cytologię na podłożu płynnym (LBC). Przy ujemnym wyniku badanie powtarza się co 5 lat, a u kobiet żyjących z HIV lub przyjmujących leki immunosupresyjne co 12 miesięcy.
Jak odczytać wynik HPV
- ujemny – nie wykryto typów wysokiego ryzyka,
- dodatni, typy inne niż 16/18, prawidłowa cytologia – kontrolny test po 12 miesiącach,
- dodatni 16/18 lub nieprawidłowa cytologia – lekarz decyduje o dalszej diagnostyce, np. kolposkopii.
Mężczyźni
Według CDC testy HPV nie są przydatne u mężczyzn i nie służą do rozpoznawania kłykcin ani jako badanie przesiewowe STI. Mężczyzna rozpoznaje więc zakażenie zwykle dopiero po pojawieniu się zmian. Przy kontaktach bez prezerwatywy warto natomiast wykonywać badania na choroby weneryczne i test na HIV.
Leczenie zmian i co możesz zrobić
- nie ma leku przeciwwirusowego, który usuwa samego HPV – według CDC leczy się kłykciny i zmiany przednowotworowe,
- kłykciny usuwa lekarz, np. dermatolog-wenerolog; zmiany szyjki macicy leczy ginekolog,
- szczepienie chroni przed typami, z którymi jeszcze nie miałeś kontaktu, ale nie leczy trwającego zakażenia,
- PrEP chroni przed HIV, ale nie przed HPV – przy wizytach kontrolnych możesz zapytać lekarza o szczepienie.
Kto przyjmie Twoje zgłoszenie
Każde zgłoszenie ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu. Płacisz za konsultację, nie za receptę – o jej wystawieniu decyduje lekarz po ocenie medycznej.
Zobacz konsultacje i ceny- Ponad 30 lekarzy w naszej sieciMamy do dyspozycji ponad 30 lekarzy w naszej sieci, aby realizować teleporady szybko i na wysokim poziomie.
- Podmiot leczniczyDobrylekarz24 Sp. z o.o., RPWDL 000000297348
- Lekarze codziennie 7:00–23:00Zgłoszenie wyślesz o każdej porze – zgłoszenia po 23:00 lekarz przyjmuje od 7:00.
- E-recepta do każdej aptekiJeśli są wskazania medyczne, kod e-recepty dostajesz SMS-em i na Internetowym Koncie Pacjenta.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wirus brodawczaka ludzkiego może zniknąć sam?
Tak. Według WHO i CDC około 9 na 10 zakażeń HPV ustępuje samoistnie, zwykle w ciągu dwóch lat. Zakażenie innym typem wirusa jest jednak nadal możliwe.
Jak długo można żyć z HPV?
Zakażenie HPV samo w sobie nie skraca życia. Przetrwałe zakażenie typem wysokiego ryzyka może trwać latami, a rak szyjki macicy rozwija się zwykle 15–20 lat, dlatego regularne badania pozwalają wykryć i wyleczyć zmiany na wczesnym etapie.
Czy HPV typu 16 oznacza raka?
Nie. Dodatni wynik HPV 16 oznacza zakażenie typem wysokiego ryzyka, które często ustępuje samoistnie. Wymaga jednak dalszej diagnostyki zaleconej przez ginekologa, bo przetrwałe zakażenie tym typem może prowadzić do zmian przednowotworowych.
Czy brodawczak w gardle jest groźny?
Brodawczaki wywołane typami 6 i 11 są łagodne, ale mogą nawracać. Typy wysokiego ryzyka mogą prowadzić do raka gardła, dlatego zmianę w gardle, która się utrzymuje, powinien ocenić laryngolog.
Czy HPV można złapać przez seks oralny?
Tak. Według CDC HPV może przenosić się podczas seksu oralnego i zakażać jamę ustną oraz gardło. Prezerwatywa lub chusteczka lateksowa zmniejsza ryzyko, a szczepienie chroni przed najgroźniejszymi typami.
Czy mężczyzna może zrobić test na HPV?
Nie ma zalecanego testu przesiewowego na HPV dla mężczyzn. Według CDC testy HPV nie są przydatne u mężczyzn, a kłykciny lekarz rozpoznaje na podstawie oglądania zmian.
Czy istnieje lek na HPV?
Nie ma leku, który usuwa samego wirusa. Leczy się zmiany wywołane przez HPV, czyli kłykciny i zmiany przednowotworowe, a przed nowymi zakażeniami chroni szczepienie.